Το ερώτημα τέθηκε αυθόρμητα και με μεγάλη επιμονή από την πρώτη στιγμή που η περίπτωση αυτής της εναλλακτικής τράπεζας άρχισε να συζητιέται και στη χώρα μας. Από τότε επανέρχεται συνεχώς, με όλο και μεγαλύτερη ένταση και ενθουσιασμό, και κυρίως με τη δήλωση πολλών πολιτών, αλλά και φορέων, για τη διαθεσιμότητά τους να συμβάλουν στην προσπάθεια αυτή.

Ας αρχίσουμε από τα κακά νέα: Μπορείτε να διαβάσετε εδώ για τις οργανώσεις που συνέβαλαν, πριν από 15 χρόνια στην προσπάθεια ίδρυσης της ιταλικής Banca Etica. Συνδικάτα, δήμοι, κολεκτίβες, μη κυβερνητικές οργανώσεις με διεθνή εμβέλεια και δράση. Σε όλ’ αυτά πρέπει να συνυπολογιστεί μια οργανωμένη κοινωνία των πολιτών, που έχει μάθει να δρα συλλογικά, που έχει ενσωματώσει την κοινωνική αλληλεγγύη στην καθημερινή πρακτική της, που έχει εδώ και δεκαετίες ρωμαλέα παρουσία στην κοινωνική αλλά και στην οικονομική ζωή της Ιταλίας. Πρέπει να συνυπολογίσουμε την οικολογική συνείδηση, που δεν εκφράζεται απλώς με κάποια δημοσκοπική πρόθεση ψήφου, αλλά έχει συγκροτήσει ένα κίνημα καταναλωτών, το οποίο με τη σειρά του στηρίζει ενεργά ένα εκτεταμένο πλέγμα παραγωγών, βιομηχανικών και εμπορικών επιχειρήσεων που παράγουν, διακινούν και εξάγουν πιστοποιημένα βιολογικά προϊόντα. Και ακόμα, μια υπεύθυνη και αποτελεσματιή τοπική αυτοδιοίκηση που πραγματοποιεί σημαντικά έργα πρόληψης κατά του κοινωνικού αποκλεισμού, χωροταξικές παρεμβάσεις με οικολογική προοπτική και αναπτύσει ισχυρούς αποκεντρωμένους θεσμούς στους τομείς της εκπαίδευσης, της κοινωνικής υγείας, της ψυχαγωγίας, της αυτοοργάνωσης των πολιτών.

Τι έχουμε να αντιπαρατάξουμε εμείς απέναντι σ όλ’ αυτά; Όχι και πολλά πράγματα. Όλον αυτό τον τομέα της κοινωνικής οικονομίας πρέπει στην ουσία όχι απλώς να τον αναπτύξουμε, αλλά να τον εφεύρουμε εξαρχής για να στηριχτούμε σ’ αυτόν.

Το έργο λοιπόν θα είναι δύσκολο σε όλα τα επίπεδα. Στη διαδικασία της συγκρότησης του μετοχικού κεφαλαίου, της προσέλκυσης καταθέσεων και, κυρίως, της αναζήτησης πελατών και της επιλογής εκείνων των δράσεων που όχι απλώς αξίζει να χρηματοδοτηθούν, αλλά έχουν επίσης βάσιμες πιθανότητες να αποδόσουν και να γυρίσουν πίσω τα κεφάλαια με τα οποία θα χρηματοδοτηθούν.

Πολύ περισσότερο που, σύμφωνα με τις αρχικές συζητήσεις, η Banca Etica, ενώ ενδιαφέρεται να δει έναν κλώνο της και στην Ελλάδα, δεν προτίθεται να φτιάξει απλώς ένα υποκατάστημά της εδώ, όπως έκαναν στο παρελθόν οι παραδοσιακοί γίγαντες του διεθνούς τραπεζικού συστήματος. Αντιθέτως,  προσβλέπει στην εμφάνιση και στη συνάντηση τοπικών συλλογικοτήτων που θα αναλάμβαναν αυτό το δύσκολο όσο και γοητευτικό έργο, ώστε να έρθει κι εκείνη αρωγός στην προσπάθειά τους με μεταβίβαση τεχνογνωσίας, συνεργασία και παροχή βοήθειας σε διάφορα επίπεδα.

 Ποια είναι τώρα τα καλά νέα; Μονάχα η δύναμη του ιταλικού παραδείγματος, τα μηνύματα από την επιτυχή μεταφύτευση του μοντέλου στη Γαλλία, την Ισπανία, την Ολλανδία, τη Σουηδία, τη Βρετανία και πολλές άλλες χώρες. Και, πάνω απ’ όλα, το μεγάλο ενδιαφέρον και η άμεση ανταπόκριση φορέων και φυσικών προσώπων στο αρχικό κάλεσμα που έγινε απ’ αυτές τις σελίδες, σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, όπως μπορείτε να δείτε εδώ.

 Ο σπόρος, λοιπόν, έχει πέσει, οι διαδικασίες έχουν δρομολογηθεί και είναι υπόθεση όσων ενδιαφέρονται και όσων έχουν κάτι να περιμένουν από μια εναλλακτική τράπεζα, να δώσουν στην ουτοπία αυτή σάρκα και οστά.

Α, και να μην ξεχνάμε ότι ακόμα και οι ιταλοί πιονιέροι, χρειάστηκαν 5 ολόκληρα χρονάκια για να μεταβούν από το αρχικό όραμα στην πραγματοποίησή του.